توسط : مرز باشماق مریوان به‌عنوان یکی از گذرگاه‌های مهم تجاری ایران با اقلیم کردستان عراق، در کانون برنامه‌های تسهیل تجارت قرار گرفته است. مسئولان استان کردستان با اشاره به ثبت ۷.۴ میلیارد دلار مبادلات تجاری، خواستار فعالیت شبانه‌روزی مرز، استقرار مدیریت واحد، کاهش توقف کامیون‌ها و تعیین تکلیف واردات خودرو به منطقه آزاد بانه و مریوان شده‌اند.
به گزارش تتانیوز، تسهیل مبادلات تجاری میان ایران و عراق و رفع موانع اجرایی در مرز باشماق مریوان، محور نشست مسئولان گمرکی و اقتصادی استان کردستان بود. در این نشست، فرود عسگری، معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس‌کل گمرک جمهوری اسلامی ایران، از آمادگی گمرک برای فراهم‌کردن زمینه فعالیت ۲۴ ساعته مرز باشماق خبر داد و بر ضرورت مدیریت واحد مرزی، حذف کنترل‌های موازی و تسریع تشریفات گمرکی تأکید کرد.
مرز باشماق یکی از مسیرهای مهم صادرات، واردات و ترانزیت کالا میان ایران و اقلیم کردستان عراق است. با وجود ظرفیت‌های تجاری این گذرگاه، ناهماهنگی دستگاه‌های اجرایی، توقف طولانی کامیون‌ها، محدودیت‌های زیرساختی و تعدد مراحل اداری از جمله مسائلی است که می‌تواند هزینه تجارت را افزایش دهد.
ثبت ۷.۴ میلیارد دلار مبادلات تجاری در مرز باشماق
ارسلان ازهاری، معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقه‌ای استاندار کردستان، با اشاره به ثبت ۷.۴ میلیارد دلار مبادلات تجاری در مرز رسمی باشماق طی سال جاری، استقرار مدیریت واحد مرزی، اجرای حمل یکسره کالا و فعالیت شبانه‌روزی گمرک را از مطالبات اصلی استان عنوان کرد.
به گفته وی، مرز باشماق علاوه بر نقش‌آفرینی در توسعه تجارت، در تأمین مواد اولیه، ماشین‌آلات صنعتی، کالاهای اساسی و سوخت نیز اهمیت دارد. ازهاری تأکید کرد که هماهنگی میان دستگاه‌های مستقر در مرز و اتخاذ تصمیمات یکپارچه برای مدیریت تردد و مبادلات تجاری ضروری است.
وی همچنین خواستار تفویض اختیارات کارگروه ماده ۴ قانون ساماندهی مبادلات مرزی به استان کردستان شد و گفت استفاده از ظرفیت کارشناسی و شناخت میدانی مسئولان استانی می‌تواند به تسریع تصمیم‌گیری، تأمین به‌موقع نیاز صنایع و بهبود شرایط اقتصادی مرزنشینان کمک کند.
آمادگی گمرک برای فعالیت شبانه‌روزی مرز باشماق
فرود عسگری، رئیس‌کل گمرک جمهوری اسلامی ایران، با اشاره به مطالبه فعالان اقتصادی برای شبانه‌روزی شدن فعالیت مرز باشماق اعلام کرد گمرک برای فراهم‌کردن زمینه فعالیت ۲۴ ساعته این گذرگاه آمادگی دارد.
به گفته وی، اجرای این برنامه به هماهنگی دستگاه‌های مستقر در مرز و همکاری طرف عراقی وابسته است. بنابراین، تحقق فعالیت شبانه‌روزی مستلزم آن است که سایر بخش‌های مرتبط با کنترل، حمل‌ونقل و خدمات مرزی نیز متناسب با برنامه گمرک فعالیت کنند.
عسگری همچنین بر انتقال فرآیندهای زمان‌بر ارزیابی و تشریفات گمرکی به گمرکات مبدأ و داخلی تأکید کرد. این رویکرد می‌تواند با کاهش کنترل‌های موازی و کوتاه‌شدن زمان توقف محموله‌ها، به تسهیل تجارت کمک کند.
رئیس‌کل گمرک از تفویض اختیارات قانونی لازم به مدیرکل گمرکات کردستان برای تسهیل فعالیت‌های منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی بانه و مریوان نیز خبر داد.
توقف ۱۰ روزه کامیون‌ها؛ یکی از موانع ترانزیت
نژاد جهانی، فرماندار مریوان، با اشاره به مشکلات ناوگان ترانزیتی اعلام کرد توقف کامیون‌ها در صف ورود به مرز باشماق در برخی موارد به حدود ۱۰ روز می‌رسد. به گفته وی، تردد کامیون‌های حامل بار ترجیحی اقلیم کردستان از عوامل ایجاد این وضعیت است.
جهانی با تأکید بر ضرورت اولویت‌بخشی به ترانزیت ملی و صادرات، خواستار تدوین رویه‌های شفاف برای مدیریت صف‌ها و جلوگیری از اختلال در عبور کالا شد. چنین توقف‌هایی می‌تواند زمان تحویل محموله‌ها را افزایش دهد و هزینه حمل‌ونقل و فعالیت شرکت‌های ترانزیتی را تحت تأثیر قرار دهد.
معاون استاندار کردستان نیز اجرای طرح حمل یکسره کالا را از مطالبات مهم استان دانست. به گفته وی، تخلیه و بارگیری مجدد، به‌ویژه برای محصولات کشاورزی و کالاهای فسادپذیر، می‌تواند موجب افت کیفیت و افزایش مشکلات صادراتی شود؛ ازاین‌رو، فراهم‌کردن زیرساخت‌های لازم برای اجرای این طرح اهمیت دارد.
توسعه زیرساخت‌های گمرکی و لجستیکی
تکمیل زیرساخت‌های سامانه ایکس‌ری مرز باشماق و استقرار تجهیزات بازرسی از دیگر موضوعات مطرح‌شده در نشست بود. ازهاری اعلام کرد عملیات احداث زیرساخت‌ها و استقرار تجهیزات در حال پیگیری است و بر اساس وعده پیمانکار، سامانه ایکس‌ری باید حداکثر تا آذرماه سال جاری به بهره‌برداری برسد. استقرار ایکس‌ری کامیونی سیار نیز از مطالبات استان است.
فرامرز امیدی، ناظر گمرکات استان کردستان، با ارائه گزارشی از عملکرد شش‌ماهه گمرکات استان گفت در این مدت بیش از یک میلیون و ۹۰۰ هزار تن کالا به ارزش ۲.۳ میلیارد دلار در رویه‌های مختلف گمرکی مبادله شده است.
بر اساس اعلام وی، بیش از ۷۲۰ هزار تن کالا به ارزش ۳۰۷ میلیون دلار به ۲۰ کشور جهان صادر شده و ۸۷۶ هزار تن کالا به ارزش ۱۴۰ میلیون دلار نیز از طریق مرز باشماق، گمرک سنندج و بازارچه‌های مرزی وارد کشور شده است.
امیدی همچنین ایجاد بندر خشک یا بندر لجستیک در حد فاصل سنندج و دهگلان را از طرح‌های قابل پیگیری برای ارتقای ظرفیت حمل‌ونقل و پشتیبانی از تجارت دانست. هزینه‌های مربوط به ایکس‌ری کامیون‌ها در سمت عراق نیز از جمله مسائل مطرح‌شده در زمینه مبادلات مرزی بود.
واردات خودرو به منطقه آزاد بانه و مریوان در انتظار تعیین تکلیف
فرماندار مریوان با اشاره به انتظارات ایجادشده پس از تصویب منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی بانه و مریوان، تعیین تکلیف واردات خودرو به این منطقه را یکی از مطالبات اصلی مردم عنوان کرد.
جهانی با اشاره به پیگیری‌های استاندار کردستان و مصوبات شورای تأمین استان، خواستار ارائه راهکاری اجرایی از سوی دولت شد و تأکید کرد صدور مجوز واردات خودرو باید با جدیت دنبال شود.
با این حال، تسهیل تشریفات گمرکی با صدور مجوز نهایی واردات خودرو یکسان نیست و اجرای این موضوع به قوانین، مقررات و مجوزهای مربوط وابسته است. ازاین‌رو، روشن‌شدن موانع اجرایی، تعیین مسئولیت دستگاه‌های مرتبط و مشخص‌شدن مراحل قانونی می‌تواند مسیر پیگیری این مطالبه را شفاف‌تر کند.
فرماندار مریوان همچنین خواستار بازنگری در عملکرد شرکت انبارهای عمومی شد و با اشاره به مشکلات موجود در برخی رویه‌های مرزی، بر ضرورت یکپارچه‌سازی فرآیندها و مشخص‌شدن مسئولیت دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد.
مدیریت واحد مرزی؛ شرط کاهش هزینه تجارت
مدیریت واحد مرزی از محورهای اصلی مطالبات مسئولان استان کردستان در این نشست بود. تعدد دستگاه‌های دخیل در کنترل، ارزیابی، ترخیص و تردد کالا، در صورت نبود هماهنگی کافی، می‌تواند به تکرار کنترل‌ها، افزایش زمان توقف کامیون‌ها و تحمیل هزینه‌های اضافی منجر شود.
مسئولان استان همچنین خواستار تقویت نیروی انسانی و ساختار گمرکی در مرزهای باشماق، سیرانبند بانه، سیف سقز، مله‌خور و خانم‌شیخان، تسریع در اجرای طرح جامع پایانه مرزی باشماق و تقویت همکاری با منطقه آزاد بانه و مریوان شدند.
در مجموع، ثبت مبادلات تجاری در مقیاس میلیارد دلاری، ظرفیت اقتصادی مرز باشماق را نشان می‌دهد؛ اما بهره‌گیری مؤثر از این ظرفیت به اجرای عملی برنامه‌هایی مانند فعالیت شبانه‌روزی، کاهش توقف کامیون‌ها، تکمیل زیرساخت‌های بازرسی و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول وابسته است.
