بازار کالاهای اساسی با وضعیتی پیچیده و کمسابقه مواجه شده است. قیمتهای بالا در کنار کاهش شدید قدرت خرید خانوارها، تقاضا را در بازار به شدت سرکوب کرده؛ وضعیتی که اقتصاددانان آن را «رکود تورمی» مینامند.
سقوط قدرت خرید و تغییر الگوی مصرف
بررسیهای میدانی نشان میدهد اقلام پرمصرفی نظیر برنج، روغن، حبوبات و لبنیات با قیمتهای بالا عرضه میشوند، اما حجم خرید خانوارها بهطور محسوسی کاهش یافته است. خانوادهها برای مدیریت هزینههای روزمره، ناچاراً الگوی مصرف خود را تغییر داده یا خریدهای خود را به حداقل رساندهاند. این رفتار مصرفکننده، گردش کالا در شبکه توزیع را کُند کرده است.
فشار مضاعف بر تولیدکنندگان
برخلاف تصور اولیه، افزایش قیمتها به معنای سود بیشتر تولیدکنندگان نیست. فعالان اقتصادی میگویند بخش عمده این افزایش قیمت، صرفِ جبران هزینههای سنگین تولید، حملونقل، انرژی و تأمین مالی میشود. کاهش تقاضا باعث شده واحدهای تولیدی با فروش کمتر و بحران نقدینگی روبهرو شوند و در بسیاری موارد، فعالیت خود را با حداقل سود یا حتی زیان ادامه دهند.
تهدید زنجیره تأمین؛ از نهاده دامی تا محصولات پروتئینی
رکود تورمی فقط محدود به کالاهای بستهبندی نیست. در بخش نهادههای دامی نیز افت توان خرید دامداران، تقاضا را کاهش داده است. کارشناسان هشدار میدهند اگر این روند ادامه یابد، تولید محصولات پروتئینی و کل زنجیره تأمین غذا با آسیبهای جدی مواجه خواهد شد.
رکود تورمی؛ چالشی که اقتصاد را متوقف میکند
شرایط کنونی بازار، مصداق بارز رکود تورمی است؛ یعنی سطح عمومی قیمتها بالاست اما تقاضای واقعی وجود ندارد. نه مصرفکننده توان بازگشت به الگوی خرید گذشته را دارد و نه تولیدکننده میتواند از تمام ظرفیت خود استفاده کند. تا زمانی که درآمد واقعی خانوارها متناسب با قیمتها ترمیم نشود، نمیتوان انتظار رونق پایدار در بازار یا رشد اقتصادی را داشت.
برای مطالعه گزارشهای بیشتر در حوزه اقتصاد و بازرگانی میتوانید به صفحه اصلی تتانیوز مراجعه کنید.

