کاهش ۱.۵ میلیون تنی ترانزیت خارجی
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در مسیر اتصال آسیای مرکزی، قفقاز، ترکیه، کشورهای حوزه خلیج فارس و شبهقاره هند قرار گرفته و توسعه ترانزیت یکی از ظرفیتهای مهم کشور برای افزایش درآمدهای غیرنفتی محسوب میشود. مقایسه آمار پنج ماهه امسال و سال گذشته نشان میدهد حجم ترانزیت خارجی کشور حدود ۱.۵ میلیون تن کاهش یافته و در پنج ماه نخست امسال حدود ۸۱ درصد حجم ترانزیت مدت مشابه سال قبل از مسیر ایران عبور کرده است.
اثر شرایط جنگی بر بنادر جنوبی
هرمزگان و بهویژه بندر شهید رجایی از مهمترین مبادی ورود و خروج کالا در کشور محسوب میشوند. با توجه به شرایط جنگی و محدودیتهای ایجادشده در فعالیت تجاری و لجستیکی در جنوب کشور، بخشی از جریان کالا با اختلال یا تغییر مسیر مواجه شد. انتقال کالا به مسیرهای جایگزین نیازمند زمان، ظرفیت حملونقل و هماهنگی میان دستگاههای مختلف است و نمیتوان انتظار داشت تمام حجم از دسترفته بلافاصله جبران شود.
رشد ترانزیت از بازرگان و مرزهای پاکستان
در مقابل کاهش حجم کلی ترانزیت، برخی مرزهای زمینی کشور از جمله مرز بازرگان شاهد افزایش قابل توجه عبور کالا بودهاند. این اتفاق نشان میدهد شبکه ترانزیتی کشور در برابر شوکهای منطقهای کاملاً متوقف نشده است. با این حال، رشد حجم تردد کامیونها در برخی مرزها موجب افزایش زمان انتظار و ایجاد گلوگاههای جدید شده است. در مرزهای شرقی نیز افزایش فعالیت برخی مسیرهای ترانزیتی میان ایران و پاکستان مشاهده شده، هرچند ظرفیت این مسیرها نیز محدود است و توسعه آنها نیازمند زیرساخت مناسب و ثبات امنیتی در کشورهای مسیر است.
افت ۱۸ درصدی؛ هشدار موقت یا روند بلندمدت؟
عبور حدود ۶.۵ میلیون تن کالای ترانزیتی از مسیر ایران در پنج ماهه نخست سال، در مقایسه با ۸ میلیون تن مدت مشابه سال قبل، بیانگر افت حدود ۱۸ درصدی ترانزیت خارجی کشور است. با وجود رشد فعالیت برخی مرزها، این افزایش نتوانسته افت ایجادشده در کل شبکه ترانزیتی را جبران کند. کارشناسان تأکید دارند ایران برای تبدیل موقعیت جغرافیایی خود به درآمد پایدار ترانزیتی، نباید به یک یا چند مسیر و بندر وابسته باشد و توسعه همزمان بنادر، مرزهای زمینی، خطوط ریلی و شبکه جادهای میتواند انعطاف کریدورهای کشور را در برابر شوکهای منطقهای افزایش دهد.
منبع: اقتصاد معاصر | برای اخبار بیشتر به صفحه اصلی «تتانیوز» مراجعه کنید.

