توسط : حجم مبادلات تجاری ایران و بلاروس در سال ۲۰۲۵ از ۷۶ میلیون دلار عبور کرده و نوزدهمین اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور با هدف توسعه همکاری در حوزه‌های تجارت، صنعت، کشاورزی، سرمایه‌گذاری، بهداشت و داروسازی برگزار می‌شود.
به گزارش تتانیوز، براساس تازه‌ترین آمار اعلام‌شده از سوی سازمان توسعه تجارت ایران، حجم مبادلات تجاری ایران و بلاروس در سال ۲۰۲۵ بیش از ۷۶ میلیون دلار بوده است.
مهدی بابایی، مدیرکل دفتر آسیای میانه، قفقاز و روسیه سازمان توسعه تجارت، این آمار را در آستانه برگزاری نوزدهمین اجلاس کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی ایران و بلاروس اعلام کرده است.
این اجلاس با حضور سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران و وزیر صنایع جمهوری بلاروس برگزار می‌شود و موضوعاتی از تجارت و صنعت گرفته تا کشاورزی، سرمایه‌گذاری، بهداشت، داروسازی و همکاری بخش خصوصی در آن بررسی خواهد شد.
۷۶ میلیون دلار تجارت با بلاروس؛ این رقم چه اهمیتی دارد؟
عدد ۷۶ میلیون دلار به‌تنهایی نمی‌تواند نشان‌دهنده موفقیت یا ضعف روابط تجاری دو کشور باشد. برای ارزیابی دقیق‌تر باید این رقم را در کنار ظرفیت صادراتی ایران، اندازه تجارت خارجی بلاروس، ترکیب کالاهای مبادله‌شده و فرصت‌های ایجادشده در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا بررسی کرد.
بلاروس یکی از پنج عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در کنار روسیه، قزاقستان، قرقیزستان و ارمنستان است. موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و این اتحادیه نیز بستر حقوقی گسترده‌تری برای تجارت میان ایران و اعضای EAEU ایجاد کرده است.
بنابراین اهمیت تجارت ۷۶ میلیون دلاری تنها به خود این رقم محدود نمی‌شود و پرسش اصلی این است که ایران تا چه اندازه می‌تواند از ظرفیت تجارت با اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای افزایش صادرات به بلاروس و دیگر اعضای این اتحادیه استفاده کند.
محورهای همکاری ایران و بلاروس
توسعه تجارت و همکاری صنعتی، کشاورزی و صنایع غذایی، سرمایه‌گذاری مشترک، بهداشت و داروسازی و تقویت ارتباط بخش خصوصی از محورهای اعلام‌شده برای نوزدهمین کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور است.
توسعه همکاری میان بنگاه‌ها و صنایع می‌تواند روابط اقتصادی ایران و بلاروس را از تجارت صرف کالا فراتر ببرد و به ایجاد پروژه‌های مشترک منجر شود.
در بخش کشاورزی و صنایع غذایی نیز ظرفیت‌هایی برای توسعه تجارت وجود دارد، هرچند استانداردها، هزینه حمل‌ونقل و دسترسی صادرکنندگان به بازار مقصد از عوامل مؤثر بر توسعه این همکاری هستند.
ایران و بلاروس چه توافقی امضا می‌کنند؟
براساس برنامه اعلام‌شده، قرار است در پایان نوزدهمین اجلاس کمیسیون مشترک، یادداشت تفاهم همکاری میان وزرای صنعت ایران و بلاروس به امضا برسد.
دیدار هیئت ایرانی با نخست‌وزیر و دیگر مقام‌های بلاروس و افتتاح پاویون اختصاصی تجارت ایران با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در نمایشگاه «اینوپروم بلاروس» نیز از دیگر برنامه‌های اعلام‌شده است.
با این حال، امضای یادداشت تفاهم به‌تنهایی به معنای افزایش قطعی تجارت نیست و میزان قراردادهای اجرایی، صادرات واقعی و سرمایه‌گذاری‌های عملی در ماه‌های بعد، معیار مهم‌تری برای سنجش نتیجه این همکاری‌ها خواهد بود.
توافق تجارت آزاد اوراسیا چه فرصتی ایجاد می‌کند؟
یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های ساختاری در روابط تجاری ایران و بلاروس، قرار گرفتن این روابط در چارچوب تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیاست.
بلاروس به همراه روسیه، قزاقستان، قرقیزستان و ارمنستان عضو این اتحادیه است و این سازوکار می‌تواند برای بخشی از کالاهای مشمول، هزینه ورود به بازار کشورهای عضو را کاهش دهد و شرایط رقابتی‌تری برای صادرکنندگان ایجاد کند.
با این حال، بهره‌برداری از این ظرفیت به زیرساخت‌های حمل‌ونقل، تسویه مالی، شناخت بازار و حضور مستمر صادرکنندگان نیز وابسته است.
مهم‌ترین موانع افزایش تجارت ایران و بلاروس
وجود توافق سیاسی یا کاهش تعرفه به‌تنهایی برای افزایش محسوس تجارت کافی نیست. هزینه و مسیر حمل‌ونقل یکی از عوامل مهم رقابت‌پذیری محصولات ایرانی در بازار بلاروس است.
از سوی دیگر، صادرکنندگان برای ورود پایدار به بازار این کشور به شناخت دقیق تقاضا، استانداردها، شبکه توزیع، قیمت رقبا و مقررات وارداتی نیاز دارند.
تسهیل تسویه تجاری و دسترسی به خدمات مالی، رعایت استانداردها و مقررات فنی و ایجاد شبکه فروش نیز از دیگر الزامات توسعه تجارت دوجانبه محسوب می‌شود.
آیا بلاروس می‌تواند مسیر توسعه صادرات ایران در اوراسیا باشد؟
عضویت بلاروس در اتحادیه اقتصادی اوراسیا یکی از ظرفیت‌های مهم این کشور برای توسعه روابط تجاری با ایران است؛ اما این موضوع به معنای دسترسی خودکار کالاهای ایرانی به سایر بازارهای اروپایی نیست.
از منظر تجاری، بلاروس را می‌توان یکی از بازارهای عضو اوراسیا و یکی از حلقه‌های بالقوه توسعه تجارت ایران در این منطقه دانست.
برای افزایش تجارت چه اقداماتی لازم است؟
افزایش تجارت دوجانبه بیش از تعداد تفاهم‌نامه‌ها به رفع موانع اجرایی وابسته است. استفاده عملی از تعرفه‌های ترجیحی، کاهش هزینه لجستیک، ایجاد شبکه فروش در بلاروس و تمرکز بر کالاهای دارای مزیت می‌تواند در این مسیر اهمیت داشته باشد.
همچنین پس از برگزاری کمیسیون مشترک باید میزان قراردادهای منعقدشده، پروژه‌های آغازشده و تغییر واقعی صادرات و واردات دو کشور مورد بررسی قرار گیرد.
جمع‌بندی
حجم تجارت ایران و بلاروس در سال ۲۰۲۵ از ۷۶ میلیون دلار عبور کرده و دو کشور در آستانه نوزدهمین کمیسیون مشترک اقتصادی به دنبال توسعه همکاری در حوزه‌های تجارت، صنعت، کشاورزی، سرمایه‌گذاری، بهداشت و دارو هستند.
مهم‌ترین ظرفیت جدید، قرار گرفتن روابط تجاری دو کشور در بستر گسترده‌تر تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیاست؛ توافقی که بلاروس نیز به‌عنوان یکی از اعضای EAEU در آن قرار دارد.
برای افزایش تجارت ایران و بلاروس، کاهش تعرفه تنها نقطه شروع است و نتیجه نهایی زمانی مشخص خواهد شد که امتیازات تجاری به افزایش قراردادهای بخش خصوصی، کاهش هزینه لجستیک، توسعه شبکه فروش و رشد واقعی صادرات تبدیل شود.
منبع: سازمان توسعه تجارت ایران | برای اخبار بیشتر به صفحه اصلی «تتانیوز» مراجعه کنید.
