توسط : ارزش دارایی سرمایه‌گذاران خارجی در بازار سرمایه ایران طی هفت ماه نخست امسال ۱۲۲ درصد افزایش یافته و به بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ با این حال، مقایسه رشد ارزش دارایی‌ها با تعداد کدهای معاملاتی و شرایط عمومی بازار، این پرسش را مطرح می‌کند که چه سهمی از این افزایش ناشی از ورود سرمایه جدید و چه میزان حاصل رشد قیمت سهام بوده است.
به گزارش تتانیوز، آمارهای مدیریت نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار از افزایش قابل توجه ارزش دارایی سرمایه‌گذاران خارجی در بورس تهران و فرابورس ایران حکایت دارد.
بر اساس این آمار، ارزش دارایی این گروه از سرمایه‌گذاران از ۱۸ هزار و ۱۰۶ میلیارد تومان در پایان فروردین ۱۴۰۵ به ۴۰ هزار و ۲۱۹ میلیارد تومان در پایان مهرماه رسیده است؛ به این ترتیب، ارزش پرتفوی سرمایه‌گذاران خارجی در این دوره بیش از ۲۲ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.
این رشد در نگاه نخست می‌تواند نشانه‌ای از افزایش جذابیت بازار سرمایه ایران برای سرمایه‌گذاران خارجی باشد، اما برای ارزیابی دقیق‌تر آن باید عوامل مؤثر بر افزایش ارزش دارایی‌ها را نیز بررسی کرد؛ زیرا افزایش ارزش پرتفوی الزاماً به معنای ورود منابع مالی جدید نیست و افزایش قیمت سهام موجود در سبد سرمایه‌گذاران نیز می‌تواند چنین رشدی را رقم بزند.
رشد بازار؛ یکی از عوامل افزایش ارزش دارایی خارجی‌ها
سازمان بورس در توضیح روند افزایشی ارزش دارایی سرمایه‌گذاران خارجی، دو عامل را مورد توجه قرار داده است: روند صعودی بازار و بیشتر بودن خرید نسبت به فروش سرمایه‌گذاران خارجی.
بازار سهام ایران پس از بازگشایی در ۲۹ اردیبهشت امسال، دوره‌ای از بازگشت تقاضا و ورود نقدینگی را تجربه کرد.
داده‌های آماری سازمان بورس نشان می‌دهد در فاصله ۲۹ اردیبهشت تا ۲۸ مهر، مجموع خالص خرید سهامداران حقیقی داخلی در سهام و صندوق‌های سهامی به ۹۸ هزار و ۹۷ میلیارد تومان رسیده است.
در این دوره، از مجموع ۱۰۳ روز معاملاتی، در ۶۳ روز خالص خرید سهامداران حقیقی مثبت و در ۴۰ روز منفی بوده است.
این آمار نشان می‌دهد افزایش تقاضا و ورود نقدینگی به بازار سهام محدود به سرمایه‌گذاران خارجی نبوده و سرمایه‌گذاران داخلی نیز در دوره مورد بررسی حضور فعالی در سمت خرید داشته‌اند.
بنابراین، بخشی از افزایش ارزش دارایی خارجی‌ها را می‌توان در چارچوب روند عمومی بازار و افزایش قیمت اوراق بهادار بررسی کرد.
هنگامی که قیمت سهام یک شرکت افزایش پیدا می‌کند، ارزش دارایی سهامداران آن نیز بدون انجام خرید جدید بالا می‌رود. از همین رو، رشد ۱۲۲ درصدی ارزش دارایی سرمایه‌گذاران خارجی را نمی‌توان به‌طور کامل معادل ورود سرمایه تازه به بورس دانست.
تعداد سرمایه‌گذاران خارجی چقدر افزایش یافته است؟
مقایسه تعداد کدهای معاملاتی سرمایه‌گذاران خارجی با رشد ارزش دارایی‌های آنها نیز نکته دیگری را نشان می‌دهد.
بر اساس گزارش آماری سازمان بورس، تعداد کدهای معاملاتی سرمایه‌گذاران خارجی از ۵ هزار و ۱۵۳ کد در پایان شهریور ۱۴۰۴ به ۵ هزار و ۴۲۲ کد در پایان شهریور ۱۴۰۵ رسیده است.
به این ترتیب، تعداد کدهای معاملاتی طی یک سال حدود ۵.۲ درصد افزایش یافته؛ در حالی که ارزش سبد دارایی این گروه در همین مقایسه سالانه ۹۵ درصد رشد کرده است.
در پایان شهریور امسال، از مجموع کدهای معاملاتی خارجی، ۳ هزار و ۴۹۱ کد متعلق به اشخاص حقیقی و یک هزار و ۹۳۱ کد متعلق به اشخاص حقوقی بوده است.
همچنین ارزش سبد اشخاص حقیقی خارجی بیش از ۳ هزار میلیارد تومان و ارزش دارایی اشخاص حقوقی خارجی حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان گزارش شده است.
البته تعداد کدهای معاملاتی لزوماً معادل تعداد سرمایه‌گذاران فعال نیست و ممکن است برخی از این کدها در دوره مورد بررسی معامله‌ای انجام نداده باشند.
با این حال، فاصله میان رشد حدود ۵ درصدی تعداد کدهای معاملاتی و افزایش بسیار بیشتر ارزش دارایی‌ها نشان می‌دهد رشد پرتفوی خارجی‌ها را نمی‌توان صرفاً به ورود تعداد بیشتری از سرمایه‌گذاران خارجی نسبت داد.
وقتی تغییر وضعیت مالکیت، آمار سرمایه‌گذاری خارجی را تغییر می‌دهد
موضوع دیگری که در بررسی آمار سرمایه‌گذاری خارجی در بورس باید مورد توجه قرار گیرد، نحوه شناسایی و طبقه‌بندی اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی است.
در سال ۱۴۰۴ نیز تغییر وضعیت یکی از شرکت‌ها به‌عنوان شخص حقوقی خارجی بر آمار ارزش دارایی سرمایه‌گذاران خارجی اثر گذاشت.
بر اساس توضیحات منتشرشده درباره آمار آن دوره، شرکت صنایع عمران اسپندار پس از طی مراحل قانونی و تغییر وضعیت مالکیت، در زمره اشخاص خارجی قرار گرفت.
این شرکت سهامدار عمده شرکت سیمان آرتا اردبیل بود و دارایی آن در نماد مربوطه سهم قابل توجهی در افزایش ارزش ثبت‌شده دارایی سرمایه‌گذاران خارجی داشت.
این تجربه نشان می‌دهد تغییرات آماری در ارزش دارایی خارجی‌ها همیشه ناشی از ورود مستقیم پول جدید به بازار نیست و تغییر وضعیت مالکیت یا طبقه‌بندی یک سهامدار نیز می‌تواند ارزش ثبت‌شده سرمایه‌گذاری خارجی را تغییر دهد.
رشد ارزش دارایی با ورود سرمایه یکسان نیست
برای سنجش دقیق میزان ورود سرمایه خارجی به بورس، صرف بررسی ارزش روز پرتفوی کافی نیست. خالص خرید سرمایه‌گذاران خارجی، میزان ورود و خروج وجه، تعداد سرمایه‌گذاران فعال و تغییر ترکیب مالکیت باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
رشد ارزش دارایی خارجی‌ها در هفت ماه نخست سال نشان می‌دهد ارزش پرتفوی این گروه افزایش قابل توجهی داشته است، اما این شاخص به‌تنهایی مشخص نمی‌کند چه میزان پول تازه وارد بازار شده است.
بنابراین، برای ارزیابی میزان واقعی جذب سرمایه خارجی در بازار سرمایه ایران باید میان سه عامل تفکیک قائل شد: خرید جدید سرمایه‌گذاران خارجی، افزایش قیمت سهام موجود در پرتفوی و تغییرات ناشی از طبقه‌بندی مالکیت اشخاص خارجی.
در نتیجه، افزایش ۱۲۲ درصدی ارزش دارایی سرمایه‌گذاران خارجی را می‌توان نشانه‌ای از رشد ارزش حضور خارجی‌ها در بازار سرمایه دانست؛ اما برای تبدیل این عدد به معیاری از «ورود سرمایه خارجی جدید»، به اطلاعات دقیق‌تر درباره جریان خالص منابع مالی نیاز است.
برای اخبار بیشتر به صفحه اصلی تتانیوز مراجعه کنید.
