توسط : ضرورت بازنگری در فهرست کالاهای کولبری و ملوانی
تجارت کولبری و ملوانی در سال‌های اخیر به یکی از مسیرهای مهم تأمین کالا در مناطق مرزی تبدیل شده است؛ مسیری که از یک سو برای معیشت مرزنشینان اهمیت دارد و از سوی دیگر به دلیل احتمال ورود کالاهای قاچاق و آسیب به تولید داخلی، همواره محل بحث بوده است.
عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با اشاره به قانون ساماندهی تجارت کولبری و ملوانی اظهار کرد: تصویب این قانون اقدامی برای قرار دادن فعالیتی بود که سال‌ها در مناطق مرزی جریان داشت در چارچوب مقررات، اما درباره فهرست کالاهای مجاز همچنان اختلاف‌نظر وجود دارد و این قانون نیازمند اصلاح و پختگی بیشتر است.
تجارت مرزی؛ واقعیتی که نمی‌توان نادیده گرفت
به گفته این فعال اقتصادی، مردم مناطق مرزی سال‌ها از انتقال کالا میان ایران و کشورهای همسایه به‌عنوان یکی از منابع درآمد خود استفاده کرده‌اند و تلاش برای توقف کامل این فعالیت در برخی موارد به مشکلات جدی منجر شده است.
در مقابل، بخشی از تجارت مرزی نیز با قاچاق کالا و سوخت همراه شده و همین مسئله ضرورت ساماندهی و شفاف‌سازی این فعالیت را افزایش داده است. در جریان جنگ نیز برخی مسیرهای تجاری، از جمله فعالیت لنج‌ها در خلیج فارس، با اختلال مواجه شدند، اما در بسیاری از مرزها تجارت ادامه پیدا کرد.
نقش کولبری در تأمین نیاز تولید
عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با اشاره به شرایط تحریم گفت برخی تولیدکنندگان در سال‌های گذشته برای تأمین قطعات و تجهیزات مورد نیاز کارخانه‌ها از مسیر کولبری و لنج استفاده کرده‌اند؛ زیرا فرآیند ثبت سفارش و تخصیص ارز در واردات رسمی می‌تواند ماه‌ها زمان ببرد.
به گفته وی، بروکراسی واردات در برخی موارد به اندازه تحریم‌ها به تولید آسیب زده و طولانی شدن فرآیند ثبت سفارش و تخصیص ارز باعث شده تولیدکنندگان برای تأمین فوری قطعات و مواد مصرفی به مسیرهای غیررسمی روی بیاورند.
تجارت مرزی؛ شمشیر دو لبه
این فعال اقتصادی تجارت کولبری و ملوانی را یک «شمشیر دو لبه» دانست؛ چراکه این مسیر در برخی موارد به تأمین نیاز تولید و ادامه فعالیت کارخانه‌ها کمک کرده، اما ورود کالاهای مصرفی دارای مشابه داخلی می‌تواند تولیدکنندگان ایرانی را تحت فشار قرار دهد.
برای نمونه، ورود برخی کالاهای الکترونیکی، پوشاک و محصولات نساجی از مسیرهای غیررسمی می‌تواند با تولید داخلی رقابت کند. به همین دلیل، تعیین فهرست کالاهای مجاز باید با توجه همزمان به نیاز تولید، شرایط بازار و توان صنایع داخلی انجام شود.
مواد اولیه در اولویت واردات مرزی
عضو هیات نمایندگان اتاق تهران پیشنهاد کرد در بازنگری فهرست کالاهای مجاز، مواد اولیه مورد نیاز تولید در اولویت قرار گیرد. به گفته وی، در شرایط تحریمی و محدودیت‌های تجارت خارجی، امکان تأمین بخشی از مواد اولیه از مسیر کولبری و ملوانی می‌تواند به تداوم فعالیت واحدهای تولیدی کمک کند.
وی همچنین تأکید کرد برای تعیین کالاهای مجاز، باید از انجمن‌های تخصصی هر صنعت نظر کارشناسی گرفته شود تا مشخص شود ورود هر کالا از این مسیر به نفع اقتصاد کشور است یا به تولید داخلی آسیب می‌زند.
ابهام در حجم تجارت غیررسمی
یکی از چالش‌های اصلی در سیاست‌گذاری تجارت مرزی، نبود آمار دقیق از حجم فعالیت‌های غیررسمی است. به گفته این فعال اقتصادی، علاوه بر کولبری و ملوانی، بخشی از تجارت غیررسمی از طریق کانتینرها، خودروها و کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای انجام می‌شود و اطلاعات آن در آمارهای رسمی به‌طور کامل منعکس نمی‌شود.
وی برآورد کرد تجارت غیررسمی ممکن است حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد حجم کل تجارت خارجی کشور را شامل شود، اما تأکید کرد این رقم قطعی نیست و به دلیل نبود داده‌های دقیق نمی‌توان با اطمینان درباره آن اظهارنظر کرد.
در مجموع، ساماندهی تجارت کولبری و ملوانی در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده که از یک سو معیشت مرزنشینان و نیاز برخی واحدهای تولیدی به واردات سریع کالا مطرح است و از سوی دیگر، ورود کالاهای مصرفی و قاچاق می‌تواند به تولید داخلی آسیب بزند. بازنگری در فهرست کالاهای مجاز، تمرکز بر مواد اولیه تولید و استفاده از نظر تشکل‌های تخصصی می‌تواند مسیر این تجارت را به سمت فعالیت شفاف‌تر و کم‌هزینه‌تر هدایت کند.
منبع: ایسنا | برای اخبار بیشتر به صفحه اصلی «تتانیوز» مراجعه کنید.
